Rachmistrz spisowy powinien być w pełni sprawny fizycznie, posiadać umiejętności łatwego nawiązywania kontaktów, sprawnego i skutecznego komunikowania się z respondentami, wzbudzać zaufanie wśród osób, z którymi będzie przeprowadzał wywiad..

Musi być asertywny, umieć zachować spokój, okazać respondentom uprzejmość i cierpliwość podczas prowadzenia z nimi rozmów, a także radzić sobie w sytuacjach konfliktowych. Powinien też być obowiązkowy, rzetelny i wykazywać się dobrą organizacją pracy.

Rachmistrzem może zostać osoba (z UE) nie będąca obywatelem Polski, musi jednak wykazać się doskonałą znajomością języka polskiego, ponieważ wszystkie materiały spisowe i szkoleniowe będą sporządzone wyłącznie w języku polskim.

Ze względów organizacyjnych kandydaci na rachmistrzów spisowych powinni zamieszkiwać, pracować lub pobierać naukę na terenie gmin,    w których dokonywać będą spisu z wyłączeniem obwodu spisowego  w którym mieszkają.

Kandydaci na rachmistrzów muszą złożyć również oświadczenie o korzystaniu z pełni praw publicznych i niekaralności za przestępstwo popełnione umyślnie (w tym przestępstwo skarbowe). Ponadto będą zobligowani do wzięcia udziału w szkoleniu z zakresu metodologii i organizacji spisu oraz w warsztatach nt. posługiwania się terminalami (Hend-Held) i zainstalowanymi na nich aplikacjami.

Kandydat, który nie weźmie udziału w całości szkolenia, nie może przystąpić do egzaminu kończącego szkolenie.
Umowy zlecenia będą podpisane na wniosek Gminnego Komisarza Spisowego przez dyrektora urzędu statystycznego z osobami, które zostaną powołane na rachmistrzów spisowych po uzyskaniu pozytywnej oceny z egzaminu kończącego szkolenie oraz po złożeniu pisemnego przyrzeczenia o przestrzeganiu tajemnicy statystycznej.

Umowy podpisane zostaną przed rozpoczęciem przez rachmistrzów obchodu przedspisowego.

Podczas wykonywania obowiązków spisowych Rachmistrzowi przysługuje ochrona prawna przewidziana dla funkcjonariuszy publicznych.

Opracowano na podstawie instrukcji organizacyjnej CBS.